Vanaf 1 september is in Ziekenhuis St Jansdal in Lelystad een nieuw initiatief gestart: het Kinderverwijsloket*. Het eerste verwijsloket specifiek voor kinderen in Lelystad en omgeving. Dit is een plek waar kinderen en ouders terechtkunnen wanneer leefstijl een rol speelt in gezondheidsproblemen. Het loket is ontstaan vanuit een samenwerking tussen afdeling Jeugdgezondheidszorg van GGD Flevoland en afdeling Kindergeneeskunde van het St Jansdal.
Wat is het Kinderverwijsloket?
Het Kinderverwijsloket is een centraal punt waar kinderen en ouders terechtkunnen voor de juiste zorg en ondersteuning. Gezondheidsproblemen bij kinderen hangen vaak samen met leefstijl en sociaal-maatschappelijke omstandigheden, zoals voeding, gewicht, bewegen, slaap, stress, gamen, middelengebruik of sociale problemen. Het ziekenhuis wil hiervoor meer aandacht hebben en er hulp bij bieden. Daarom heeft het samen met de GGD het Kinderverwijsloket opgezet. Meestal komen kinderen hier via een verwijzing van de kinderarts terecht, maar gezinnen kunnen ook zelf binnenlopen.
"Kinderarts Yvette Konijnenberg, opgeleid als kindernefroloog met aandachtsgebied leefstijl binnen de kindergeneeskunde legt uit:
“Kinderen komen vaak met klachten als buikpijn of hoofdpijn. Als je dan goed doorvraagt, zie je dat er achterliggende oorzaken zijn zoals stress, onvoldoende slaap of ongezonde leefgewoontes. Met het Kinderverwijsloket kunnen we kinderen en gezinnen sneller en beter doorverwijzen naar passende hulp.”
Het loket kijkt met een brede blik naar het kind en zijn of haar omgeving. De rol van de ouders is hierin onmisbaar.
De rol van de GGD Jeugdgezondheidszorg
Verpleegkundig specialist AGZ Sylvia Verbeek is werkzaam binnen de Jeugdgezondheidszorg bij de GGD in Flevoland en bij het Kinderverwijsloket. Zij kent het lokale netwerk goed en is ook opgeleid tot centrale zorgverlener binnen de ketenaanpak ‘Kind naar Gezonder Gewicht’:
“In Lelystad is veel aanbod op het gebied van leefstijl: van kinderfysiotherapie tot diëtisten voor kinderen, van weerbaarheidstrainingen tot hulp bij financiële vraagstukken. Maar het aanbod verandert regelmatig en voor ouders is het vaak moeilijk de weg te vinden. Bij het loket gaan we hierover samen in gesprek met behulp van het spinnenweb Positieve Gezondheid.”
Waarom is inzetten op leefstijl zo belangrijk?
Leefstijlproblemen nemen de laatste decennia sterk toe. Waar overgewicht en klachten als nek- en rugpijn bij kinderen vroeger zelden voorkwamen, zien artsen dit nu steeds vaker. Oorzaken liggen in ongezonde voeding, minder bewegen, beeldschermgebruik, middelengebruik zoals vapen en meer stress. Yvette:
“Obesitas bij kinderen is niet alleen een maatschappelijk, maar ook echt een medisch probleem. Kinderen met obesitas hebben een chronische ziekte met een chronisch laaggradige ontsteking in het lichaam. Dit kan leiden tot ontwikkeling van het metabool syndroom (hoge bloeddruk, suikerziekte, hoog cholesterol) maar het kan ook andere ziekten zoals astma verergeren of moeilijker behandelbaar maken. Daarom is preventie en leefstijlinterventie zo belangrijk.”
Het Kinderverwijsloket maakt het mogelijk om al in een vroeg stadium in te grijpen, zodat klachten niet verergeren en kinderen minder vaak in het ziekenhuis hoeven te komen.
Hoe werkt het in de praktijk?
Verwijzingen naar het loket komen vaak binnen via de kinderarts in het ziekenhuis. Die ziet bijvoorbeeld een kind met astma dat last heeft van rook in de thuissituatie. Ook kan het gaan om een kind met overgewicht en stressklachten, waarbij aanpassing in de leefstijl de klachten kan wegnemen of verminderen. De arts verwijst door naar het Kinderverwijsloket, waar Sylvia samen met ouders en kind bekijkt welke stappen nodig zijn.
Na drie maanden is er contact met de ouders om te horen of het kind goed terecht is gekomen bij de juiste zorgverlener en wat de voortgang is. Zo blijft de samenwerking tussen ziekenhuis, GGD en andere zorgaanbieders geborgd.
Het loket is er gekomen dankzij nauwe samenwerking tussen St Jansdal, de GGD en vele partners in Lelystad. Yvette benadrukt:
“Zonder onze ketenpartners was er geen Kinderverwijsloket. We zijn ze heel dankbaar dat ze in kansen hebben gedacht.”
Eerder was er al een nauwe samenwerking tussen gemeente Lelystad, GGD Flevoland en het St Jansdal binnen het programma Kind naar Gezonder Gewicht. Inmiddels loopt er in de gemeente een gecombineerde leefstijl interventie (GLI) voor kinderen van 8-12 jaar, Cool 2B Fit.
Voor nu is het Kinderverwijsloket eens per twee weken geopend op maandagmiddag in het ziekenhuis in Lelystad. Zodra de nieuwbouw gereed is, krijgt het Kinderverwijsloket een makkelijk vindbare plek in het nieuwe ziekenhuis. Eveneens worden er gesprekken gevoerd met de gemeente Harderwijk over de mogelijkheid van een soortgelijke opzet.
De droom van Yvette en Sylvia is duidelijk:
“We gunnen kinderen een gezonde start en een goede basis voor de rest van hun leven. Uiteindelijk zouden we willen dat er in heel Nederland Kinderverwijsloketten zijn. Zo hoeven kinderen niet met leefstijl gerelateerde klachten in het ziekenhuis behandeld te worden. Preventie door middel van inzet op leefstijl moet de basis worden. “
*Het kinderverwijsloket is een initiatief van de kerngroep Leefstijl & Verwijsloketten van St Jansdal die eerder de Verwijsloketten in Harderwijk, Lelystad en Dronten realiseerden met hulp van regionale zorgpartners en gemeentes.